23.10.2017

Çîroka lawê paşê û beqê


Li Serhedê paşayek hebûye, jina wê ji mirovan qe hez nekiriye. Deriyê mala wê tim girtî bûye.  Wê xwestiye bi mêr û lawê xwe yê hêj li ber pêsîran, di mala xwe de, bê qal û qir, bi kêfxweşî  bijî. Jinik zor dide paşê, li ber devê çemekî ji bajêr gelek dûr, di newalekî kûr de, ji xwe re koşkek dide çêkirin û mala xwe dibe dike wir.
Di ser re çend sal derbas dibe,  lawik berfamkî dibe, bala xwe didê ti hevalekî wî tune. Her ku diçe ev kêmasî lê dibe derdekî mezin û ji dilê wî dernakeve. Her roj ji hindur derdikeve, li ser şemûgê rûdinê, çavê xwe dikute çem, kûr kûr diponije, dikeve na xewn û xeyalan...
Rojekê dîsa li cihê xwe yê ber çem rûniştiye, ketiye nav xewn û xeyalan, çavên wî bi cote çavên zer ên beqek dikeve.
Pir li xweşa wî diçe. Bi van gotinan gazî beqê dike:
“Beqê beqê beqlawÎsê(1),
çav ramîsê(2),
were lîsê(3)”
Beq ji avê derdikeve, tê cem, heta êvarê bi hev şa dibin, dilîzin.
Rojek, du roj, sê roj...
Rojek dayîka wî wan bi hev re dibîne. Bala xwe didê, lawikê wê yê di mal de bi mahde û bi mirûz li cem beqê bi kêf û henek e. Pir li zora wê diçe. Jinik ji beqê çavreşiyan dike.
Çend caran şîret li kurê xwe dike, dibêje beq bêyom e, pîs e, heram e nizam çi û çi  lê, ew guh nade dayika xwe û  hevaltiya didomîne.
 Dayîka lawik dîbîne ku nikare wan ji hev veqetîne, sonda beqê dixwe.
Êvarekî lawik hêj di xew de ye, jinik ji malê derdikeve diçe ber çem,  bi dengê kurê xwe gazî beqê dike:
Beqê beqê beqlawwîsê,
çav ramîsê,
were lîsê
beqa reben a hayê wê ji bayê  felekê tine,  bi bihîstina van gotinan hêdîka ji avê derdikeve tê cem jinikê. Jinik hişk pê digire, dibe nav malê. Şîşika xwe dike agir sor dike, di her du çavê beqê re dike û beqê dîsa dibe davêje nav çem.
Lawik piştî taştê derdikeve derve, diçe ber çem:
“Beqê beqê beqlawÎsê, çav ramîsê, were lîsê”
Beq serê xwe ji avê derdixe dibêje:
Ez netêmo(4) neqeto(5)
Dayîka te ya qapeto(6)
Çavkên min kiriye biveto(7)
Çavkanî; Salihe Korkmaz a keça Ehmedê Nado
(1) Bi ya min bo şêrînkirinê parkîta “wîs” bi beqê ve hatiye kirin. Teyrê tawis.
(2) Ramîsandin. Min çavê te ramûsanê
(3) Lîstin. Were em bilîzin.
(4) nayêm, ne têm
(5) qet, hîç
(6) qap, qehp, qehpe
(7) Biv;dema zarokên biçûk nêzîkî agir dibin ji wan re “biv” tê gotin. Baneşana bo tirsandina ji şewatê. Tr;ciz


 Çavkanî; Saliheya Keça Ehmedê Nado, Xîtik, Tatos 
Berhevkar: Mamoste Marûf

Hiç yorum yok:

Padîşa û Kîrkor Hoste

Pdîşayê Osmanî Siltan Mehmet piştî dagirkirina Konstantînapolîsê (Stenbol) dixwaze mora xwe li bajêr bixe û wî veguherîne ji xwe re bike “Î...